Historija grada

Zavidovići je grad u centralnom dijelu Bosne i Hercegovine, koji se nalazi između Dobija i Zenice, te leži na rijeci Bosni,Krivaji i Gostoviću. Administrativno je dio Zeničko-dobojskog kantona Federacije Bosne i Hercegovine.


Historija grada == ==

Niko puzdano nezna kada je se prvi čovjek nastanio na međurijecje Bosne, Krivaje i Gostovića. Ozbiljnih arheoloskih iztraživanja na području obćine Zavidovići nije bilo, pa je zato i malo dokaza o bivstvovanju drevnih civilizacija na ovim prostorima.

Ono što nam nude Historijske spoznaje jeste da su dolinom Bosne hodili Grci i Rimljani ka plodnim nizinama Panonije. Brojni nalazi u susjednim obćinama nepobitno potvrđuju da su stari Iliri nastanjivali ova podrucja, ali nam historija ne nudi odgovore sta se zbilo sa njima dolazkom Slavena.

Pred dolazak Turaka Bosna je imala organizovanu državu u čijem su sastavu bila i područja obćine Zavidovići. O tom periodu svjedoče i ostatci bogumilske kulture na Zavidovićkom području.

Historičar Jusuf Mujkić je odkrio da Zavidovići po prvi put spominju 1565 godine kao selo sa 10 Bošnjačkih porodica. Prof. Rizah Odžakčić vezuje naziv grada za mjesto Vidoviće što nije historijskim nalazima potvrdjeno.


Za Vrijeme Turske vladavine

Turci su 1436 godine poslije zauzeća Zenice produžili dolinom Bosne i vjerovati je da su doprli do Zavidovića, Maglaja i Tešnja. Kada su tačno zauzeli ovo područje i tu uzpostavili vlast nije poznato.

Cestakoju su Turci izgradili dolinom Bosne zaobisao je Zavidovice i tako dobrim dijelom izolirao ovaj kraj od carevine. Iz Turskog vakta su ostali pravoslavni manastiri Udrim u Gostovicu i manastir Vozućica u Vozući.


Za vrijeme Austrougarske vladavine

Dolazak Austrougarske okreće novu stranicu u razvoju obćine Zavidovići. Nova vlast ugovara eksploetaciju bujnih šuma sa firmom "Marpurgo i Parente" koja 1887 godine gradi šumsku gravitacionu prugu dolinom rijeke Gostović au Zavidovićima 1897 godine gradi pilanu.

1899 godine firma "Gregerson i sinovi" odkupljuje pilanu od firme "Marpurgo i Parente"i gradi prugu na lokomotivni pogon dolinom rijeke Krivaja.

1900 godine je završena izgradnja uskotračne pruge dolinom rijeke Krivaje a firma "Eissler& Ortlieb" je izgradila u Zavidovićima najmoderniju pilanu u Evropi.

1902 godine firma "Eissler& Ortlieb" podnosi zahtjev Zemaljskoj vladi u Sarajevu o formiranju obćine Zavidovići.

1911 godine Poslije duze procedure, općina Zavidovići se formira. U to vrijeme grad je imao oko 3800 stanovnika sa osnovnim konturama urbane sredine.


Godine 1991., općina Zavidovići je imala 57.159 stanovnika, od kojih je bilo 34.347 Bošnjaka (61%), 11.637 Srba (20%), 7.519 Hrvata (13%), 2.703 Jugoslavena (4.6%) i 953 ostalih (1.4%). Samo grad Zavidovići ima 14.820 stanovnika.

Wikipedia